Тўлов-контракт, хусусий мактаб ва боғчалар учун даромад солиғи имтиёзи: Сиз қайтариб олишингиз мумкин бўлган пуллар ҳақида билармидингиз?

Фарзандингиз олийгоҳда ўқийдими ёки хусусий мактаб ёхуд боғчага борадими? Унда сиз ҳар йили таълим ва парвариш учун тўланган суммадан 12 фоизлик даромад солиғини (ЖШОДС) қайтариб олишингиз ёки бу пулларни ойлигингиздан ушлаб қолмасликларини сўрашингиз мумкин.

Бу давлат томонидан оилаларни қўллаб-қувватлаш учун берилган жуда яхши имконият бўлиб, оилавий бюджетни сезиларли даражада тежашга ёрдам беради. Хўш, бу тизим кимларга ва қандай тартибда амал қилади?

1. Имтиёздан кимлар ва қайси таълим турлари учун фойдалана олади?

Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексига асосан, расмий даромадга эга бўлган ва даромад солиғи тўлайдиган фуқаролар қуйидаги харажатлари учун солиқ имтиёзидан фойдаланишлари мумкин:

 Олий ва профессионал таълим (Лимитсиз)

• Ўзингизнинг, 26 ёшга тўлмаган фарзандларингиз ёки турмуш ўртоғингизнинг олийгоҳлар (давлат ва хусусий ОТМлар), техникум ёки коллежларда ўқиши учун тўланган контракт суммаси (бу ерда сумма чекланмаган).

 Хусусий мактаб ва боғчалар (Ойига 3 млн сўмгача)

• Фарзандларингизнинг нодавлат (хусусий) мактабгача таълим ташкилотлари (боғчалар) ва/ёки хусусий мактаблар кўрсатадиган таълимга оид хизматлари учун тўловлар.
• Чеклов: Бу имтиёз ҳар бир фарзанд учун ойига 3 миллион сўмгача бўлган тўловлар доирасида амал қилади.

 Ногиронлиги бўлган болалар парвариши (Ойига 3 млн сўмгача)

• 3 ёшдан 18 ёшгача бўлган, ногиронлиги бўлган болаларни кундузги парвариш хизматларидан фойдаланганлик учун ота-оналар (ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар) томонидан тўланадиган тўловлар.
• Чеклов: Бунда ҳам имтиёз ҳар бир фарзанд учун ойига 3 миллион сўмгача бўлган тўлов суммасига қўлланилади.

Муҳим шарт: Сиз албатта расмий даромадга эга бўлишингиз ва ундан 12% лик жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи (ЖШОДС) тўлаётган бўлишингиз керак.

2. Хусусий мактаб ва боғчалар учун имтиёз қандай ҳисобланади?

Агар сиз фарзандингизнинг хусусий мактаб ёки боғчаси учун, айтайлик, ойига 3 000 000 сўм тўлаётган бўлсангиз, давлат сизга ушбу сумманинг 12 фоизини қайтаради:

Бир ойда қайтариладиган пул = 3 000 000 * 12% = 360 000 сўм

Бир йилда (10 ойлик ўқиш учун) = 360 000 * 10 = 3 600 000  сўм

Агар тўловингиз ойига 3 миллион сўмдан кўп (масалан, 4 миллион сўм) бўлса, имтиёз барибир максимал чегара — 3 миллион сўмдан ҳисобланади (яъни ойига 360 000 сўмдан ортиқ қайтарилмайди). Агар 3 миллиондан кам бўлса (масалан, 2 миллион сўм), тўланган сумманинг ўзидан 12% (240 000сўм) қайтарилади.

3. Прoфессионал ва олий таълим ташкилотлари учун тўлов имтиёз қандай ҳисобланади?

Агар фарзандингизнинг бир йиллик контракти 10 000 000 сўм бўлса ва сиз ушбу суммани тўлиқ тўлаган бўлсангиз:

Қайтариб бериладиган = 10 000 000 * 12% = 1 200 000 сўм}$

Яъни, давлат сизга 1 200 000 сўм пулни нақд ёки пластик картангизга қайтариб беради.

4. Солиқ имтиёзини олишнинг 2 хил йўли

Сиз ушбу имтиёздан икки хил усулда фойдаланишингиз мумкин:

• Иш жойи орқали (Ойликдан солиқ ушлаб қолинмайди): Энг осон йўли — тўловни тўғридан-тўғри иш жойингиздаги бухгалтерия орқали (ариза асосида) амалга ошириш. Бунда бухгалтерия кўрсатилган суммадан даромад солиғи ушлаб қолмайди ва ўша пул тўлиқ боғча, мактаб ёки ОТМ ҳисобига ўтказилади.
• Солиқ идораси орқали (Пулни картангизга қайтариб олиш): Агар тўловни банк иловалари (Click, Payme, Paylox ва ҳ.к.) ёки банк кассаси орқали мустақил тўлаган бўлсангиз, йил якунида Декларация топшириш орқали тўланган пулнинг 12 фоизини пластик картангизга қайтариб олишингиз мумкин.

5. Қандай ҳужжатлар керак бўлади?

Солиқни қайтариш (онлайн декларация тўлдириш) учун қуйидаги ҳужжатларнинг электрон нусхаси керак бўлади:

1. Муассаса (ОТМ, мактаб, боғча ёки кундузги парвариш маркази) билан тузилган шартнома;
2. Тўлов квитанциялари;
3. Боланинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси (ва агар бола ногиронлиги бўлса, буни тасдиқловчи тиббий маълумотнома).

6. Жараённи уйдан чиқмай қандай бажариш мумкин?

Давлат солиқ идораларига бориш шарт эмас. Барчасини онлайн бажариш имкони бор:

1. my.soliq.uz порталига ЕРИ (электрон рақамли имзо) ёки OneID орқали киринг.
2. Хизматлар орасидан «ЖШОДС декларациясини юбориш» бўлимини танланг.
3. Керакли маълумотларни тўлдириб, шартнома ва квитанцияларни юкланг.
4. Пул қайтариб берилиши керак бўлган пластик картангиз маълумотларини киритинг.

Аризангиз 15 кун ичида кўриб чиқилади ва тасдиқлангач, пуллар картангизга ўтказиб берилади.

Фарзандингиз таълими ва келажаги учун сарфлаётган пулларингизнинг бир қисмини қонуний равишда қайтариб олинг. Бу имкониятдан албатта фойдаланинг ва оилавий бюджетни тўғри тақсимланг!